فریدون فرخزاد ،روشنفکرِ خندان

7 October 2012

من خیلی دیر و به واسطه ی  دیدن این ویدئو در سال گذشته با فریدون فرخزاد آشنا شدم ،تنها چیزی که میدونستم این بود که برادر فروغ فرخزاد بوده . کنجکاو شدم تا کمی درباره ی زندگی ،تحصیلاتش و شغلی که داشت تحقیق کنم.

فریدون فرخزاد روشنفکر ناکام  و شکست خورده ی ایرانی بود ،فرخزاد علی رغم دانش و آگاهی های خوبی که داشت از محافل خشک و کلیشه ایی روشنفکری عصر خودش فاصله گرفت و شاید مجبور شد فاصله بگیره . به تلوزیون ایران رفت و یک شوی تلوزیونی به نام “میخک نقره ایی را اجرا کرد .

میگن در اون سال ها به یک شومن حرفه ایی تبدیل شد، شاید در نگاه اول یک مجری جلف به نظر برسه که به غیر از خندادن و گفتن لطیفه هنر دیگری نداشت ،اما بر خلاف این تصور فریدون فرخزاد  موفق شده بود در قالب اینترتینمنت یا سرگرمی مفاهیم روشنفکرانه و تجدد خواهی رو در بین عامه ی مردم گسترش بده .

فریدون فرخزاد منتقد سنت و عقب ماندگی فرهنگی بود و نقدهای خودشو در قالب سرگرمی به مخاطب عام انتقال می داد.

به نظر من  اینترتینمنت یا همون سرگرمی یکی از برنده ترین و کارآمدترین ابزارها برای انتقال مفاهیم نو به عامه ی شهروندان ایرانی هست . عمیق ترین و عالمانه ترین تحلیل ها و مباحث تا زمانی که در بین عامه ی مردم جاری نشه بی فایده خواهد بود .

برای نمونه مقالات و گفتگوهایی را می توانیم پیدا کنیم که با زبانی فاخر و تخصصی در صدها صفحه  به نقد  سنت و خرافه پرستی پرداخته اند. و تعداد محدود و انگشت شماری به چنین مقاله و نوشته هایی توجه کرده اند.

اما در مقابل یک ترانه در ژانر پاپ یا راک با تایم زمانی پنج دقیقه می تواند  به مراتب تاثیر گذارتر از  صدها صفحه یادداشت باشد . (نمونه ی جدید آن ترانه ی نقی بود که در بین گوشی های تلفن همراه دست به دست بلوتوث شد).

*          *          *          *

مباحث روشنفکری ، تحقیق ، تحلیل  و مطالعه زمانی مفید خواهد بود که به ابزار و سنگ بنای ارتباط با عامه ی شهروندان یا تولید اینترتینمنت هدفمند تبدیل شود و در مقابل کرتیک محض و صحبت های محدود در کافه های روشنفکری برای جامعه ایی که روشنفکر در آن زندگی می کند دست آورد و ارمغان خاصی نخواهد داشت .

هرچند نام فریدون فرخزاد مثل بسیاری از هنرمندان ، شعرا ،نویسندگان و روشنفکران ماندگار نشد (که اصولا بسیاری از هنرمندان و روشنفکران او را فاقد هنر و اندیشه ی روشنفکری می دانستند) اما در عصر و زمانه ی خود توانست از راه اینترتینمنت تلوزیونی مفاهیم نو را با زبانی ساده به مخاطب عام منتقل کند .  مخاطبینی که شاید در تمام عمر خود هیچگاه کتابی را  مطالعه نکرده بودند و سنت های خرافی مثل عنکبوت ذهن آن ها را به بند کشیده بود.

شاید قاتلین فریدون فرخزاد تاثیر برنامه های رادیویی و تلوزیونی او را بهتر از معاصرینِ فرخزاد درک کرده بودند که  آنچنان وحشیانه او را در تنهایی بُن به قتل رساندند و سلاخیش کردند.

برای پایان به قسمتی از اجرای فروغ فرخزاد بعد از انقلاب ایران نگاه کنید که در قالب شو به نقد رساله های علمیه پرداخته است.

و همچنین نوشته ای از فزج سرکوهی در بی بی سی فارسی.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: